السيد علي الحسيني الميلاني
95
سنت پيامبر يا سنت خلفاء؟ (فارسى)
. . . وجه دلالت اين است كه رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله به پيروى از سنّت خود و سنّت خلفاى راشدين ، فرمان داد و خلفاى راشدين همان خلفاى چهارگانهاى هستند كه مورد اشاره قرار گرفتند ؛ زيرا رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله مىفرمايد : « خلافت بعد از من ، سى سال خواهد بود . . . » . « 1 » بدخشى نيز در شرحى كه بر المنهاج نگاشته ، اين گونه مىنويسد : قاضى ابوخازم مىگويد : . . . پيامبر صلى اللَّه عليه وآله اطاعت از آنان را همانند اطاعت از خود ، واجب نمود ؛ به همين جهت ابوخازم بر خلاف زيد بن ثابت ، تعيين ارث براى خويشاوندان را مورد توجه قرار نداد و چنين حكم كرد كه اموال بيت المال معتضد باللَّه ، به « ذوى الارحام ؛ خويشاوندان » باز گردانده شود ؛ معتضد نيز فتواى وى را پذيرفت و حكم او را اجرا نمود . مراغى مىگويد : اين حديث به عموم خلفاى راشدين ، نظر دارد و دليلى بر انحصار آن در چهار خليفه وجود ندارد . عبرى مىگويد : اين سخن ، صحيح نيست ؛ زيرا عُرف ، حديث مذكور را به ائمهء چهارگانه تخصيص داده است ؛ به گونهاى كه اين امر به
--> ( 1 ) . نهاية السئول فى شرح منهاج الأصول : 3 / 267